فهرست اجرام مسیّه
در اواخر قرن 18 شارل مسیه (Messier) ستاره شناس فرانسوی که توسط معاصرین خود به نام «کاوشگر دنباله دارها» لقب گرفته بود، اغلب «اجرام مات» آسمان، او را نسبت به یافتن دنباله دارها به شک می انداخت، در حالی که امروزه می دانیم این اجرام شامل خوشه های ستاره ای، سحابی ها و کهکشان ها هستند. او فهرستی از «اجرامی که باید از آن ها پرهیز کرد» را جهت اجتناب از بروز اثر خطای نامطلوبشان در یافتن دنباله دارها، تهیه نمود. ستاره شناسان بعد از او، این فهرست را کمی تعدیل نموده و گسترش دادند به طوری که امروزه فهرست «اجرام مسیه» به 110 عدد رسیده و در بین ستاره شناسان و به خصوص آماتورها جایگاه والایی دارد و هر ساله مسابقاتی نیز با عنوان ماراتن مسیه برای پیدا کردن آن ها در یک شب رصدی برگزار می شود. برای این که بتوانید جای این اجرام را در آسمان پیدا کنید ابتدا باید به خوبی صورت های فلکی را یاد گرفته باشید. پس از آن با یک تلسکوپ یا دوربین دوچشمی مناسب می توانید به سراغ رصد آنها بروید. البته استفاده از نرم افزارها یا نقشه های نجومی نیز می تواند کمک زیادی به شما در پیدا کردن بهتر این اجرام کند. ضمناً توجه کنید اجرامی را که قدر ظاهری آنها کمتر از 6 است مثل خوشه های باز M6 و M7، خوشه پروین (M45)، سحابی جبّار (M42) و کهکشان آندرومدا (M31) بدون ابزار رصدی و با چشمان غیر مسلّح خود نیز می توانید مشاهده کنید، فقط به شرطی که آسمان رصدگاه شما شرایطی مناسب و بدون از آلودگی نوری داشته باشد. دیدن بقیه اجرام که قدر آنها بیشتر از 6 است بستگی به توان ابزار رصدی شما دارد. مثلاً خود من با دوربین دوچشمی 80*20 که دارم در زیر یک آسمان تاریک به زحمت موفق به دیدن اجرامی مثل M1 (از قدر 9.0)، M81 (از قدر 8.5)، M82 (از قدر 9.5) و M104 (از قدر 9.5) نیز شده ام اما اجرام با قدر بالاتر را تاکنون به کمک دوربین دوچشمی ام نتوانسته ام مشاهده کنم و برای دیدن آنها باید به فکر ابزاری قوی تر باشم. البته برای من دیدن کهکشان با عظمت و بسیار زیبای آندرومدا با این دوربین دوچشمی در زیر آسمان صاف و تاریک حاشیه روستا یکی از بزرگ ترین و لذت بخش ترین خاطره های نجومی ام بوده و حتی هنوز هم دیدن دوباره این کهکشان با عظمت برایم تازگی داشته و جذاب است.
در فهرست زیر می توانید این اجرام را به همراه نوع آنها، قدر ظاهری شان و صورت فلکی که هر جرم مسیه در آن قرار دارد مشاهده کنید.
| عدد مسیّه | نوع جرم | نام مشهور | قدر ظاهری | صورت فلکی |
| M1 | سحابی بازمانده از اَبَرنواَختر 1054 | سحابی خرچنگ | 9.0 | ثور (گاو) |
| M2 | خوشه ستاره ای کروی | 7.5 | دلو (آبریز) | |
| M3 | خوشه ستاره ای کروی | 7.0 | تازی ها (سگان شکاری) | |
| M4 | خوشه ستاره ای کروی | 7.5 | عقرب (کژدم) | |
| M5 | خوشه ستاره ای کروی | 7.0 | مار | |
| M6 | خوشه ستاره ای باز | خوشه پروانه | 4.5 | عقرب (کژدم) |
| M7 | خوشه ستاره ای باز | خوشه بطلمیوس | 3.5 | عقرب (کژدم) |
| M8 | خوشه ستاره ای همراه با سحابی | سحابی مرداب | 5.0 | قوس (کماندار) |
| M9 | خوشه ستاره ای کروی | 9.0 | حوّا (مار افسای) | |
| M10 | خوشه ستاره ای کروی | 7.5 | حوّا (مار افسای) | |
| M11 | خوشه ستاره ای باز | خوشه اردک وحشی | 7.0 | سپر |
| M12 | خوشه ستاره ای کروی | 8.0 | حوّا (مار افسای) | |
| M13 | خوشه ستاره ای کروی | بزرگترین خوشه کروی آسمان | 5.8 | جاثی (هرکول) |
| M14 | خوشه ستاره ای کروی | 9.5 | حوّا (مار افسای) | |
| M15 | خوشه ستاره ای کروی | خوشه پگاسوس | 7.5 | فرس اَعظم (اسب بالدار) |
| M16 | خوشه ستاره ای باز به همراه سحابی | سحابی عقاب | 6.5 | مار |
| M17 | سحابی گسیلشی | سحابی اُمگا (قو- نعل اسبی) | 7.0 | قوس (کماندار) |
| M18 | خوشه ستاره ای باز | 8.0 | قوس (کماندار) | |
| M19 | خوشه ستاره ای کروی | 8.5 | حوّا (مار افسای) | |
| M20 | سحابی نشری- بازتابی | سحابی سه تکه | 5.0 | قوس (کماندار) |
| M21 | خوشه ستاره ای باز | 7.0 | قوس (کماندار) | |
| M22 | خوشه ستاره ای کروی | خوشه کمان | 6.5 | قوس (کماندار) |
| M23 | خوشه ستاره ای باز | 6.0 | قوس (کماندار) | |
| M24 | کهکشان راه شیری- ابر ستاره ای | ابر ستاره ای کمان | 11.5 | قوس (کماندار) |
| M25 | خوشه ستاره ای باز | 4.9 | قوس (کماندار) | |
| M26 | خوشه ستاره ای باز | 9.5 | سپر | |
| M27 | سحابی حلقوی سیاره ای | سحابی دمبل | 7.5 | روباهک |
| M28 | خوشه ستاره ای کروی | 8.5 | قوس (کماندار) | |
| M29 | خوشه ستاره ای باز | 9.0 | دجاجه (قو) | |
| M30 | خوشه ستاره ای کروی | 8.5 | جدی (بزغاله) | |
| M31 | کهکشان مارپیچی | کهکشان آندرومدا | 3.5 | مسلسله (زن بر زنجیر) |
| M32 | کهکشان بیضوی کوتوله | 10.0 | مسلسله (زن بر زنجیر) | |
| M33 | کهکشان مارپیچی نوع Sb | کهکشان مثلث | 7.0 | مثلث (سه سو) |
| M34 | خوشه ستاره ای باز | 6.0 | برساووش | |
| M35 | خوشه ستاره ای باز | 5.5 | جوزا (دو پیکر) | |
| M36 | خوشه ستاره ای باز | 6.5 | ارّابه ران | |
| M37 | خوشه ستاره ای باز | 6.0 | ارّابه ران | |
| M38 | خوشه ستاره ای باز | 7.0 | ارّابه ران | |
| M39 | خوشه ستاره ای باز | 5.5 | دجاجه (قو) | |
| M40 | سحابی دوتایی | وینکه 4 | 9.0 | دبّ اکبر (خرس بزرگ) |
| M41 | خوشه ستاره ای باز | 5.0 | کلب اکبر (سگ بزرگ) | |
| M42 | سحابی گسیلشی | سحابی جبّار | 5.0 | جبّار (شکارچی) |
| M43 | سحابی گسیلشی و بازتابی | سحابی دی ماریان | 7.0 | جبّار (شکارچی) |
| M44 | خوشه ستاره ای باز | خوشه کندوی زنبور عسل | 4.0 | سرطان (خرچنگ) |
| M45 | خوشه ستاره ای باز | خوشه پروین | 1.4 | ثور (گاو) |
| M46 | خوشه ستاره ای باز | 6.5 | تلمبه | |
| M47 | خوشه ستاره ای باز | 4.5 | کشتی دُم | |
| M48 | خوشه ستاره ای باز | 5.5 | شجاع (مار آبی) | |
| M49 | کهکشان بیضوی | 10.0 | سنبله (دوشیزه) | |
| M50 | خوشه ستاره ای باز | 7.0 | تک شاخ | |
| M51 | کهکشان مارپیچی نوع Sc | کهکشان گرداب | 8.0 | تازی ها (سگان شکاری) |
| M52 | خوشه ستاره ای باز | 8.0 | ذات الکرسی | |
| M53 | خوشه ستاره ای کروی | 8.5 | گیسوان برنیکه | |
| M54 | خوشه ستاره ای کروی | 8.5 | قوس (کماندار) | |
| M55 | خوشه ستاره ای کروی | 7.0 | قوس (کماندار) | |
| M56 | خوشه ستاره ای کروی | 9.5 | شلیاق (چنگ رومی) | |
| M57 | سحابی سیّاره ای | سحابی حلقه | 9.5 | شلیاق (چنگ رومی) |
| M58 | کهکشان مارپیچی نوع SBb | 11.0 | سنبله (دوشیزه) | |
| M59 | کهکشان بیضوی | 11.5 | سنبله (دوشیزه) | |
| M60 | کهکشان بیضوی | 10.5 | سنبله (دوشیزه) | |
| M61 | کهکشان مارپیچی | 10.5 | سنبله (دوشیزه) | |
| M62 | خوشه ستاره ای کروی | 8.0 | حوّا (مار افسای) | |
| M63 | کهکشان مارپیچی نوع Sb | کهکشان آفتابگردان | 8.5 | تازی ها (سگان شکاری) |
| M64 | کهکشان مارپیچی نوع Sb | کهکشان سیاه چشم | 9.0 | گیسوان برنیکه |
| M65 | کهکشان مارپیچی نوع SBb | 10.5 | اسد (شیر) | |
| M66 | کهکشان مارپیچی نوع SBb | 10.0 | اسد (شیر) | |
| M67 | خوشه ستاره ای باز | 7.5 | سرطان (خرچنگ) | |
| M68 | خوشه ستاره ای کروی | 9.0 | شجاع (مار آبی) | |
| M69 | خوشه ستاره ای کروی | 9.0 | قوس (کماندار) | |
| M70 | خوشه ستاره ای کروی | 9.0 | قوس (کماندار) | |
| M71 | خوشه ستاره ای کروی | 8.5 | سهم (تیر) | |
| M72 | خوشه ستاره ای کروی | 10.0 | دلو (آبریز) | |
| M73 | خوشه ستاره ای باز | چهارر ستاره | 9.0 | دلو (آبریز) |
| M74 | کهکشان مارپیچی | 10.5 | حوت (ماهی) | |
| M75 | خوشه ستاره ای کروی | 9.5 | قوس (کماندار) | |
| M76 | سحابی سیاره ای | سحابی دمبل کوچک | 12.0 | برساووش |
| M77 | کهکشان مارپیچی | 10.5 | قیطُس (نهنگ) | |
| M78 | سحابی نشری | 8.0 | جبّار (شکارچی) | |
| M79 | خوشه ستاره ای کروی | 8.5 | خرگوش | |
| M80 | خوشه ستاره ای کروی | 8.5 | عقرب (کژدم) | |
| M81 | کهکشان مارپیچی | کهکشان بوده | 8.5 | دبّ اکبر (خرس بزرگ) |
| M82 | کهکشان بی نظم | کهکشان سیگار | 9.5 | دبّ اکبر (خرس بزرگ) |
| M83 | کهکشان مارپیچی نوع Sc | کهکشان گوش ماهی | 8.5 | شجاع (مار آبی) |
| M84 | کهکشان عدسی | 11.0 | سنبله (دوشیزه) | |
| M85 | کهکشان عدسی | 10.5 | سنبله (دوشیزه) | |
| M86 | کهکشان عدسی | 11.0 | سنبله (دوشیزه) | |
| M87 | کهکشان بیضوی | 11.0 | سنبله (دوشیزه) | |
| M88 | کهکشان مارپیچی | 11.0 | گیسوان برنیکه | |
| M89 | کهکشان بیضوی | 11.5 | سنبله (دوشیزه) | |
| M90 | کهکشان مارپیچی | 11.0 | سنبله (دوشیزه) | |
| M91 | کهکشان مارپیچی میله ای SBb | 11.5 | سنبله (دوشیزه) | |
| M92 | خوشه ستاره ای کروی | 7.5 | جاثی (هرکول) | |
| M93 | خوشه ستاره ای باز | 6.5 | کشتی دُم | |
| M94 | کهکشان مارپیچی | 9.5 | تازی ها (سگان شکاری) | |
| M95 | کهکشان مارپیچی | 11.0 | اسد (شیر) | |
| M96 | کهکشان مارپیچی | 10.5 | اسد (شیر) | |
| M97 | سحابی سیاره نما | سحابی جغد | 12.0 | دبّ اکبر (خرس بزرگ) |
| M98 | کهکشان مارپیچی | 11.0 | سنبله (دوشیزه) | |
| M99 | کهکشان مارپیچی | 10.5 | سنبله (دوشیزه) | |
| M100 | کهکشان مارپیچی | 10.5 | سنبله (دوشیزه) | |
| M101 | کهکشان مارپیچی | کهکشان فرفره | 8.5 | دبّ اکبر (خرس بزرگ) |
| M102 | کهکشان بیضوی | 10.0 | اژدها | |
| M103 | خوشه ستاره ای باز | 7.0 | ذات الکرسی | |
| M104 | کهکشان مارپیچی | کهکشان کلاه مکزیکی | 9.5 | سنبله (دوشیزه) |
| M105 | کهکشان بیضوی | 11.0 | اسد (شیر) | |
| M106 | کهکشان مارپیچی | 9.5 | تازی ها (سگان شکاری) | |
| M107 | خوشه ستاره ای کروی | 10.0 | حوّا (مار افسای) | |
| M108 | کهکشان مارپیچی | 11.0 | دبّ اکبر (خرس بزرگ) | |
| M109 | کهکشان مارپیچی میله ای | 11.0 | دبّ اکبر (خرس بزرگ) | |
| M110 | کهکشان بیضوی کوتوله | 10.0 | مسلسله (زن بر زنجیر) |
توجه: در مورد جرم مسیه M102 اختلاف نظر وجود دارد. برخی آن را همان M101 و برخی نیز آن را NGC5866 می دانند.
انسان قبل از كشف آتش طي ميليون ها سال، تاريخ تكامل خود را تنها با خوردن ميوه ها طي كرده است.