معمای تعداد دانه های گندم در خانه های شطرنج و درسی که مخترع شطرنج به پادشاه داد.

نام  اصلی بازی شطرنج (به انگلیسی Chess)، یک اصطلاح هندی به نام چاتورانگا بوده که بعدها پس از آشنایی ایرانیان با این بازی به چترنگ تبدیل شده است. پس از حمله اعراب به ایران، آن ها چون در زبان خود حروف "چ" و "گ" نداشتند نام آن را شطرنج گذاشتند که این نام هنوز هم در زبان فارسی استفاده می شود.

در افسانه ها آمده است وقتی مخترع شطرنج این بازی را به پادشاه هند عرضه کرد، پادشاه هند بسیار شیفته و علاقه مند به این بازی جذاب شد و به مخترع شطرنج گفت: به عنوان پاداش، هر چه دوست دارد می تواند از او بخواهد!

مخترع شطرنج گفت: "من چیز زیادی نمی خواهم (البته به زودی خواهیم داد که او واقعاً چیز زیادی می خواسته!)، فقط به ازای خانه اول شطرنج 1 دانه گندم، به ازای خانه دوم شطرنج 2 دانه گندم، به ازای خانه سوم شطرنج 4 دانه گندم، به ازای خانه چهارم شطرنج 8 دانه گندم، به ازای خانه پنجم شطرنج 16 دانه گندم و به همین ترتیب تا خانه شصت و چهارم، به ازای هر خانه، دو برابر تعداد گندم خانه قبلی اَش گندم کنار بگذارید و سپس مجموع همه ی این گندم ها را به بنده ی حقیر بدهید. "

پادشاه که به هیچ وجه فکر نمی کرد گندم طلب کرده ی مخترع شطرنج، مقدار قابل توجهی شود با حالتی تمسخرآمیز خطاب به او گفت: "من به تو گفتم هر پاداشی که دوست داری از من بخواه و گمان می کردم الآن مقدار زیادی طلا و جواهر بخواهی؛ اما تو فقط همین مقدار ناچیز گندم را از من خواستی؟!" سپس رو به یکی از نوکرانش کرد و گفت: "یک کیسه گندم به این شخص بدهید تا پی کارش برود!"

مخترع شطرنج گفت: "شاهنشاها، اگر اجازه بفرمایید مقدار دقیق این گندم ها حساب شود و بعد هدیه مرا بدهید. آخر ممکن است یک کیسه گندم شما از آن چیزی که من خواستم بیشتر شود و من نمی خواهم مدیون شما شوم. "

به هر حال پادشاه هند قبول کرد و چون خودش از ریاضیات چیزی سر در نمی آورد  این مسئولیت را به حکما و حسابگران دربارش سپرد. آن ها پس از چند روز محاسبه، وقتی مقدار دقیق گندم ها را حساب کردند، با شگفتی نزد پادشاه آمدند و گفتند: "شاهنشاها، با عرض شرمندگی، شما هیچ گاه نمی توانید مقدار گندمی را که مخترع شطرنج، درخواست کرده به او بدهید؛ چرا که برای این کار سرزمین هند که هیچ، اگر کل سطح قابل کشت کره زمین را هم گندم بکارید صدها سال طول خواهد کشید تا به گندم مورد درخواست او برسید! "

در این هنگام، پادشاه به ضعف و نادانی خود پی برد و فهمید اولاً قدرت و ثروت او نامحدود و خیلی زیاد نیست، ثانیاً متوجه شد تا وقتی که مسأله ای را به طور کامل حل نکرده و از پاسخ آن آگاه نیست، سؤال کننده را تحقیر نکند و ادعایی نداشته باشد.

پی نوشت:

1. با استفاده از مفهوم اعداد توان دار در ریاضیات می توان نشان داد که گندم طلب کرده مخترع شطرنج یکی کمتر از دو به توان شصت و چهار (یکی کمتر از حاصل ضرب شصت و چهار تا عدد 2) دانه گندم بوده است. این تعداد گندم آنقدر زیاد است که با فرض این که هر پنجاه دانه گندم یک گرم باشد، اگر بخواهیم این گندم ها را بین هفت میلیارد انسان کره زمین تقسیم کنیم به هر نفر بیشتر از پنجاه تُن گندم خواهد رسید!! و یا بافرض این که در هر سال گندم تولیدی همه کشورهای جهان هفتصد میلیون تُن باشد، بیشتر از پانصد سال زمان لازم است تا چنین گندمی تهیه شود!

 

2. در مورد زادگاه شطرنج و این که اختراع و ابتکار چه کشوری بوده در میان محققان و شطرنج دوستان، بین دو کشور هند و ایران اختلاف نظر وجود دارد. هندی ها می گویند چون واژه چاتورانگا که نام قدیمی شطرنج بوده اصطلاحی هندی است و بعلاوه خود فردوسی شاعر بزرگ ایران در یکی از داستان های شاهنامه اشاره می کند که شطرنج را ایرانی ها از هندی ها آموختند، پس اختراع شطرنج مربوط به تمدن هند است. در مقابل ایرانی ها به سه دلیل مهم زیر ادعا می کنند که پیدایش و اختراع شطرنج در ایران بوده است:

الف: قدیمی ترین مهره های شطرنج مثل شطرنج نیشابوری مربوط به سده دوازدهم میلادی که در نیشابور کشف شده، در حفاری ها و آثار باستانی پیدا شده در ایران است.

ب: قدیمی ترین سند و دست نوشته تاریخی که در آن به بازی شطرنج اشاره شده کتاب "چترنگ نامک" مربوط به 1700 سال پیش می باشد که توسط صادق هدایت ترجمه شده است. در این سند و اثر مهم تاریخی، کارنامه یکی از شاهان اشکانی اردشیر بابکان (اشک پنجم) در زمینه های هنری و ورزشی نظیر شطرنج، چوگان و ... به خوبی توصیف شده است.

ج: اکثر واژه ها و اصطلاحات شطرنجی نظیر پات، مات، شاه، کیش و ... ریشه فارسی دارند. همچنین شطرنج در بسیاری از کشورها و زبان ها با واژه های مشابه واژه های فارسی اسم گذاری شده است. مثلاً به بازی شطرنج در زبان روسی شاخماتی می گویند که بر گرفته از همان شاه مات در زبان فارسی بوده است، یا مثلاً شطرنج به زبان فرانسه اشک نام گرفته که بر گرفته از نام شاه در ایران باستان بوده است.

معرفی نفرات برگزیده سومین دوره مسابقات شطرنج جام اترک

سومین دوره مسابقات شطرنج جام اترک شهرستان بجنورد که از تاریخ 11 اردیبهشت 1397 آغاز شده بود پس از چهار روز رقابت 81 شطرنج باز از استان های خراسان شمالی، خراسان رضوی، گلستان، مازندران و سمنان با معرفی نفرات برگزیده به پایان رسید.

این مسابقات که ویژه ریتینگ داران زیر 2200 بود در 9 دور به روش سوئیسی برگزار شد که در پایان این نتایج به دست آمد:

نفر اول مصطفی کرم زاده از بجنورد

نفر دوم ابوالفضل عابدی از مشهد

نفر سوم علی عابدی از تهران

نفر چهارم مهرداد درخشانی از بجنورد

نفر پنجم محمدتقی والسلام از مشهد

نفر ششم رضا محمدی از قوچان

نفر هفتم عباس قادری از اسفراین

نفر هشتم سبحان زحمتی از مشهد

نفر نهم جمال زارع از مشهد

نفر دهم عباس رضاپور از بجنورد

نفر یازدهم و نفر اول خراسان شمالی سیده ملیحه احمدی از شیروان

نفر اول بانوان پانته‌آ رحیمی از گرگان

نفر برتر پیشکسوتان حشمت پروانه لویی از بجنورد

نفر برتر بدون درجه بین‌المللی مسعود روئین فر از اسفراین

نفر اول زیر 12 سال آرتین باغدار از بجنورد

نفر اول زیر 10 سال عرفان احمدی از شیروان

نفر برتر زیر 8 سال امیررضا محمدی از شیروان

نفر برتر زیر 14 سال سید امیررضا رضوی از نیشابور

نتایج کامل مسابقات را می توانید در اینجا مشاهده کنید. خودم هم که در این مسابقات شرکت کرده بودم در پایان با 4.5 امتیاز در رتبه چهل و سوم قرار گرفتم.

نتایج مسابقات شطرنج قهرمانی استان خراسان شمالی در سال 1396

 

مسابقات شطرنج قهرمانی استان خراسان شمالی (ریتد) از روز دوشنبه مورخه 96/04/19 با حضور 31 شطرنج باز در  محل هیأت شطرنج استان، واقع در سالن علیدخت بجنورد برگزار شد که در پایان 9 دور مسابقه آقایان محمد قاسمی، مهدی بینایی تولایی، عباس رضاپور، علیرضا نصرتی، علی قدیمی و آرتین باغدار به ترتیب مقام های اول تا ششم را کسب کردند. نتایج کامل این مسابقات را در تصویر زیر مشاهده می فرمایید:

(لطفاً بر روی ادامه مطلب کلیک کنید)

ادامه نوشته

برگزاری مسابقات دو و میدانی جام رمضان در شهرستان بجنورد

دبیر هیئت دو و میدانی خراسان شمالی از برگزاری مسابقات دو و میدانی جام رمضان در بجنورد خبر داد.

به گزارش قدس آنلاین، به نقل از روابط عمومی اداره کل ورزش و جوانان خراسان شمالی علی اصغر صابری ضمن تاکید بر ارائه بیمه ورزشی توسط شرکت کنندگان گفت: پنجمین دوره مسابقات دو و میدانی «جام رمضان» در روزهای 29 و 30 خرداد 1396 به میزبانی هیات دو و میدانی شهرستان بجنورد در محل استادیوم تختی به ترتیب در بخش زنان و مردان برگزار خواهد شد.

این مسابقات در ماده های 100 متر، 800 متر، 3000 متر، پرتاب وزنه، پرتاب نیزه، پرتاب دیسک، پرش طول و 100*4 متر ویژه بزرگسالان و ماده های 100 متر، 800 متر و پرتاب وزنه ویژه نونهالان برگزار می شود. همچنین این مسابقات در ماده های 100 متر، 3000 متر و پرتاپ نیزه نیز ویژه سنین بالای 35 سال برگزار می شود.

 

---

 پی نوشت:

1. نتایج مسابقات به شرح زیر به دست آمد:

در رده ی بانوان 114 ورزشکار در رده های سنی نونهالان، بزرگسالان و پیشکسوتان در هفت ماده ی دوی صد متر، دوی هشتصد متر، دوی سه هزار متر، پرتاب وزنه، پرتاب دیسک، پرتاب نیزه و پرش طول با یکدیگر رقابت کردند که در پایان خانم ها سارا نودهی، فاطمه غلامیان، صدیقه حسین نژاد، فاطمه قویلانلویی، آرزو حیدری، رقیه کمالی، مریم رضایی، مرضیه وحدانی، آرزو کمالی نژاد، غزاله مهردلان، ملیکا فرازنده و کلثوم چمنی در مواد و رده های سنی مختلف، قهرمان شدند.

در رده ی آقایان در 100 متر نونهالان مجتبی کیوان، یاسین عزیز زاده و مهدی رحمتی؛ در 100 متر بزرگسالان مرتضی احمدی، علی سیدی و محمد امیر توکلو؛ در 100 متر پیشکسوتان فیروز شادروز، محمد ابراهیم ملکی و علیرضا خالق نژاد؛ در 800 متر بزرگسالان مرتضی احمدی، احمد شهیدی و رضا بهبودی؛ در 3000 متر بزرگسالان علی اکبر یزدان پور، عارف مغنی و احمد شهیدی؛ در 3000 متر پیشکسوتان رضا صدقی، علیرضا خالق زاده و ابوالفضل جعفرزاده مقام های اول تا سوم را به دست آوردند.  همچنین در پرش طول نونهالان مجتبی کیوان، یاسین عزیززاده، امیرحسین خمار؛ در پرش طول برزگسالان علی سیدی، محمدامیر توکلو و امیرحسین جهانگیری؛ در پرتاب نیزه بزرگسالان یونس کاظمی، رضا ربانی و امین عزیزی؛ در پرتاب نیزه پیشکسوتان ابوالفضل جعفرزاده، ابراهیم ملکی و محمدسعید شه مرادی؛ در پرتاب دیسک امیر سلحشور، مرتضی مهنانی و مهران سلحشور؛ در پرتاب وزنه امید ایزدپرست، امین عزیزی و مهران سلحشور به ترتیب مقام های اول تا سوم را از آن خود کردند.

2. خودم در این مسابقات در دو ماده ی دوی 800 متر و دوی 3000 متر شرکت کردم که در 800 متر نفر ششم و در 3000 متر نفر هشتم شدم. رکورد دوی 3000 مترم  12 دقیقه و 20 ثانیه ثبت شد که نسبت به نفر اول 2 دقیقه اختلاف داشت.

3. رکوردهای کشوری و جهانی مسابقات دو و میدانی را تا تاریخ ارسال این مطلب در تصویر زیر می توانید مشاهده کنید:

 

نتایج مسابقات شطرنج جام رمضان بجنورد در سال 1396

 

 

مسابقات شطرنج جام رمضان بجنورد در سال 1396 با شرکت 42 شطرنج باز در هفت دور به روش سوئیسی برگزار شد و در پایان آقای مهندس عباس رضاپور با 6 امتیاز قهرمان این دوره از مسابقات شدند. در این دوره از مسابقات زمان بازی برای هر بازیکن 60 دقیقه به همراه 30 ثانیه زمان اضافی به ازاء هر حرکت بود. نتایج کامل این مسابقات را در تصویر زیر مشاهده می کنید:

 

 

همچنین مسابقات بلیتز جام رمضان بجنورد نیز در روز دوشنبه 29 خرداد 1396 ساعت 21:15 در محل هیئت شطرنج بجنورد در سالن ورزشی شهید علیدخت برگزار خواهد شد. زمان مسابقه 5 دقیقه با 2 ثانیه پاداش به ازای هر حرکت و ورودی مسابقه 10000 تومان است.

 

مگنوس کارلسن قهرمان شطرنج جهان در سال 2016 شد.

 

 

مگنوس کارلسن (Magnus Carlsen)  نابغه شطرنج نروژی سرانجام توانست در دیدارهای سریع،  سرگئی کاریاکین (Sergey Karjakin)،  شطرنج باز قدرتمند روسی را شکست داده و از عنوان قهرمانی اش دفاع کند.  هر دو شطرنج باز متولد سال 1990 و اکنون 27 ساله هستند. 

پس از تساوی 6-6 در دوازده دیدار استاندارد (بازی هشتم را کاریاکین برد،  اما در بازی دهم کارلسن این شکست را جبران کرد و ده دیدار دیگر نیز با نتیجه مساوی به پایان رسید)،  کار تعیین قهرمان جهان به دیدارهای تکمیلی کشیده شد و مگنوس کارلسن در دیدارهای سریع توانست با نتیجه 3 بر 1 حریف خود را شکست دهد تا از عنوان قهرمانی اش هر چند با دشواری فراوان دفاع کرده باشد.  کارلسن از سال 2013 که با شکست ویسواناتان آناند (Viswanathan Anand)  هندی به سلطه ی شش ساله ی او بر شطرنج جهان خاتمه داد،  تا کنون عنوان قهرمانی جهان را در اختیار دارد. 

چهار بازی سریع این دو شطرنج باز دیشب (10 آذر 1395) از ساعت 22:30 به وقت تهران آغاز شد.  دیدار نخست متعادل دنبال شد و به تساوی کشیده شد.  در دیدار دوم کارلسن هر چند برتری قابل توجهی به دست آورده بود،  اما کاریاکین با دفاع خوب خود توانست به زیبایی و با ایجاد حالت پات،  بازی را به تساوی بکشاند.  در بازی سوم کارلسن در مصافی تماشایی،  حریفش را به تنگی زمان انداخت و در نهایت از اشتباهات کاریاکین استفاده کرد و پیروز شد. بالاخره در دیدار چهارم در حالی که کارلسن فقط به یک تساوی نیاز داشت،  توانست باز هم به زیبایی کاریاکین را شکست داده و در روز تولدش مجدداً  قهرمان جهان شود. 

به این ترتیب،  چهار دیدار سریع (کنترل زمانی 25 دقیقه برای هر یک از دو شطرنج باز)  تکلیف تعیین قهرمان جهان را مشخص کرد تا کار به دیدارهای برق آسا (کنترل زمانی 5 دقیقه برای هر یک از دو شطرنج باز)  کشیده نشود.  16 دیدار بسیار زیبا و هیجان انگیز این دو شطرنج باز را می توانید از لینک زیر مشاهده کنید. 

 

http://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=88069

 

دوچرخه سواری تا بابا امان

 

چند روز قبل به پیشنهاد دوست خوبم آقای آجری قرار شد یه مسابقه کوچولو تا پارک تفریحی بابا امان بجنورد بذاریم. نقطه شروع حرکت ما ابتدای پارک دانشجو (انتهای خیابان طالقانی) و نقطه پایان، درب ورودی بابا امان بود. نرم افزار Google Earth و سایت Wikimapia این مسیر رو 9 کیلومتر نشون می داد:

 

محاسبه مسیر بجنورد- بابا امان با نرم افزار Google Earth

 (لطفاً بر روی ادامه مطلب کلیک کنید)

ادامه نوشته

ز ورزش بود مرد را راستی // ز سستی کژی زاید و کاستی

چند روز پیش بعد از یک وقفه ی طولانی حدوداً بیش از یک ساله دوباره هوس دویدن به سرم زد و صبح زود، مسیر 10 کیلومتری دور شهر بجنورد رو در زمان نسبتاً خوب 45 دقیقه دویدم. عکس زیر مسیری رو که دویدم نشون می ده:

 

 

 

(لطفاً بر روی ادامه مطلب کلیک کنید)

ادامه نوشته

عرصه شطرنج رندان را مجال شاه نیست!

شطرنج (Chess) یکی از قدیمی ترین و جذاب ترین بازی هایی است که انسان ها ابداع کرده اند و به احتمال خیلی زیاد در بیش از 1500 سال پیش، در هند یا ایران اختراع شده است ( نگاه کنید به: پیشینه شطرنج).

سرباز، اسب، فیل، رُخ، وزیر و شاه مهره های بازی شطرنج هستند.

 شطرنج و اصطلاحات آن ... 

 

---

پی نوشت:

این مطلب رو کلی وقت گذاشته بودم و پس از مطالعه و تحقیق زیاد اینجا گذاشتم اما یه مدت سایت بلاگفا مشکل پیدا کرده بود و امکان دسترسی به وبلاگ های شخصی نبود. پس از بر طرف شدن مشکلِ بلاگفا وقتی به وبلاگم مراجعه کردم با کمال حیرت متوجه شدم قسمت زیادی از برخی پست هام که کلی برای نوشتن اونا وقت صرف کرده بودم از بین رفته که متأسفانه این مطلب هم شامل همین اتفاق تلخ شد. با عرض پوزش از خوانندگان محترم وبلاگم، باید ببینم کی دوباره وقت می کنم این مطلب رو در مورد شطرنج کامل کنم.

 

مرز سرعت انسان کجاست؟

امسال در مسابقات المپیک 2012 لندن، سریع ترین انسان جهان یعنی "اوستین بولت" جامائیکایی توانست رکورد دوی 100 متر المپیک را که متعلق به خودش بود 6 صدم ثانیه بهبود بخشد و به رکورد 9.63 ثانیه برسد. (مسابقه ی فینال دوی 100 متر المپیک لندن را می توانید در اینجا تماشا یا دانلود کنید). البته بولت قبلاً در سال 2009 رکورد خیره کننده ی 9.58 ثانیه را در دوی 100 متر به دست آورده بود.

اما دوست دارم قبل از این که درباره ی سرعت انسان و ویژگی های آن بحث کنم به طور گذرا سایر موجودات سریع دنیا را نیز معرفی کنم تا یک وقت دچار غرور کاذب نشویم و بدانیم موجوداتی بسیار سریع تر از ما نیز وجود دارند ...

ادامه نوشته